Jacek Bartyzel
Diogo (Pinto de) Freitas do Amaral
Portugalski polityk, prawnik, historyk i dramaturg. Urodził się w 1941 roku w Povoa de Varzim. W 1963 roku uzyskał licencjat, a w 1967 doktoryzował się z prawa. Od 1970 roku kierował katedrą prawa administracyjnego na Uniwersytecie Lizbońskim.
Po rewolucji kwietniowej założył (19 lipca 1974) i stanął na czele chadeckiego Centrum Demokratyczno-Społecznego (Centro Democrático-Social) – jedynej partii, która w parlamencie glosowała przeciwko socjalistycznej konstytucji z lipca 1976 oraz domagała się anulowania parcelacji wielkiej własności ziemskiej. W kwietniu 1978 reprezentował CDS na kongresie założycielskim Europejskiej Unii Demokratycznej, skupiającej partie konserwatywne i chrześcijańsko-społeczne. W tym samym roku, jako przewodniczący CDS, był współtwórcą – wraz z liberalną Partią Społeczno-Demokratyczną i Partią Ludowo-Monarchistyczną – Sojuszu Demokratycznego, który po wygranych wyborach w grudniu 1979 utworzył pierwszy od rewolucji nielewicowy rząd w Portugalii. Był w nim wicepremierem, ministrem spraw zagranicznych (1980) i obrony (1981-82), a po śmierci premiera Sá Carneiro w katastrofie lotniczej (grudzień 1980) przez miesiąc tymczasowo kierował rządem. W latach 1981-83 był równie przewodniczącym Unii Europejskiej Demokratów Chrześcijańskich.
Po konflikcie z prawicą partyjną, kierowaną przez byłego ministra Salazara – Adriana Moreirę, zrezygnował (1982) z kierowania CDS. W styczniu 1986, jako reprezentant centroprawicy, uzyskał najlepszy wynik (46%) w pierwszej turze wyborów prezydenckich, lecz w drugiej turze przegrał z socjalistą Mário Soaresem. Ponownie kierował CDS w latach 1988-91, lecz ostatecznie odszedł w ogóle z partii na tle konfliktu z „eurosceptykami”. W 1995/96 przewodniczył 50. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. W marcu 2005 roku został ministrem spraw zagranicznych w rządzie socjalisty José Socratesa.
Freitas do Amaral jest autorem podręcznika prawa administracyjnego, Historii idei politycznych, pamiętników Stary Porządek i Rewolucja: 1941-1975 (1995), biografii pierwszego króla Portugalii – Alfonsa Henryka oraz dwóch sztuk teatralnych: Jego Magnificencja Rektor i Viriato (o legendarnym przywódcy celtyckich Luzytanów, stawiających bohaterski opór Rzymianom).
cytat: Niegdyś rozmyślałem nad tym, jak można znać Portugalię, którą stworzył jej pierwszy król, skoro nie ma żadnej dobrej biografii ani tezy doktorskiej, żadnego filmu lub sztuki teatralnej, żadnego serialu telewizyjnego o tym wybitnym władcy?